خطرات و عوارض جراحی بینی + راه‌های پیشگیری

عوارض جراحی بینی میتواند موجب نگرانی برای کسانی شود که قصد انجام این عمل زیبایی را دارند. با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در تکنیک‌های جراحی، هنوز ممکن است پس از رینوپلاستی مشکلاتی مانند تورم، کبودی یا کاهش حس بویایی به وجود بیاید. 

البته انتخاب یک جراح ماهر می‌تواند تا حد زیادی این عوارض را کاهش دهد و روند بهبودی را سریع‌تر کند. در این مقاله به بررسی عوارض کوتاه‌مدت و بلندمدت جراحی بینی و راه‌های پیشگیری از آن‌ها می‌پردازیم تا با آگاهی کامل تصمیم بگیرید.

آیا جراحی بینی عوارضی هم دارد؟

بینی در مرکز صورت قرار گرفته و با توجه به محل قرارگیری اش توجه هر بیننده ای را به خودش جلب می کند بنابراین وقتی فردی یک بینی نامتناسب با صورتش داشته باشد نیاز است تا جراحی بینی انجام دهد. جراحی بینی هم ممکن است دارای عوارضی باشد و لازم است برای جلوگیری از این عوارض فرد تحت نظر جراح و متخصص گوش و حلق و بینی با تجربه و حاذق عمل شود. برخی از این عوارض احتمالی عبارتند از:

• خونریزی از ناحیه بینی
• تنگ شدن دریچه داخلی بینی
• باقی ماندن انحراف تیغه بینی
• ایجاد مشکلات تنفسی
• آسیب دائمی به اعصاب

همچنین جراحی بینی شامل عوارض دیگری مانند تورم بینی و کبودی در اطراف چشم ها می باشد که این عوارض بی خطر هستند و پس از مدتی با مراقبت های صحیح برطرف می شوند.

عوارض کوتاه مدت و موقت بعد از عمل بینی

درد و تورم:

درد و تورم در ناحیه بینی و اطراف آن، یکی از عوارض شایع و طبیعی پس از عمل بینی است. این درد معمولاً به‌خاطر دستکاری غضروف و استخوان بینی ایجاد می‌شود و با مصرف مسکن‌های تجویزی پزشک، طی ۳ تا ۵ روز کاهش قابل توجهی پیدا می‌کند. تورم بینی بعد از عمل نیز معمولاً در ۷ تا ۱۰ روز اول بیشتر است و به‌تدریج کم می‌شود، اما ممکن است تا چند هفته جزئی باقی بماند.

از بین رفتن حس بویایی:

ممکن است به‌دلیل تورم مخاط بینی و دستکاری ساختارهای داخلی، حس بویایی تا چند هفته پس از جراحی کاهش یابد. این مسئله معمولاً موقت بوده و با بهبود تورم، حس بویایی به حالت طبیعی باز می‌گردد.

خونریزی بعد از عمل:

خونریزی مختصر و محدود در روزهای اول پس از جراحی طبیعی است، اما خونریزی شدید یا طولانی‌مدت می‌تواند نشانه‌ای از مشکلاتی مانند آسیب به عروق یا عفونت باشد و نیازمند مراقبت پزشکی فوری است. برای کنترل خونریزی معمولاً استفاده از کمپرس سرد، حفظ سر بالاتر از بدن و استراحت توصیه می‌شود.

جای بخیه و اسکار:

در جراحی بینی به روش باز، برشی کوچک روی پوست بینی ایجاد می‌شود که با بخیه‌های بسیار ظریف بسته می‌شود. در بعضی موارد ممکن است جای بخیه به صورت خط نازکی باقی بماند، اما با مراقبت‌های مناسب و استفاده از کرم‌های ترمیم‌کننده، این جای زخم به مرور زمان کم‌رنگ می‌شود.

عوارض بی‌حسی موضعی و بیهوشی:

جراحی بینی ممکن است با بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی انجام شود. بیهوشی عمومی ممکن است عوارضی مانند حالت تهوع، سرگیجه و خستگی پس از عمل ایجاد کند که تا چند روز ادامه دارد. در مقابل، جراحی با بی‌حسی موضعی عوارض بیهوشی را ندارد اما بیمار در طول عمل کاملاً هوشیار است و ممکن است تجربه استرس بیشتری داشته باشد.

عوارض عمل بینی برای چشم:

ورم و کبودی اطراف چشم‌ها بعد از عمل بینی به دلیل نزدیکی محل جراحی به چشم‌ها شایع است. همچنین گاهی کبودی یا خونریزی داخل چشم (خونریزی زیر ملتحمه) مشاهده می‌شود که معمولاً بدون آسیب دائمی است و با مراقبت‌های لازم رفع می‌شود. تغییرات ظاهری موقت در فرم چشم‌ها نیز ممکن است در صورت تغییر زیاد ساختار بینی رخ دهد، به خصوص در عمل‌های بینی فانتزی.

عوارض حرف زدن بعد از عمل بینی:

فعالیت‌هایی مانند صحبت کردن، خندیدن یا باز و بسته کردن زیاد دهان در روزهای اول بعد از جراحی می‌تواند باعث تحریک بینی و تشدید تورم و درد شود. به همین دلیل استفاده از آتل یا گچ روی بینی برای ثابت نگه داشتن آن تا حد زیادی به بهبود سریع‌تر و فرم‌گیری بهتر کمک می‌کند.

عوارض راه رفتن بعد از عمل بینی:

ورزش‌های سنگین، راه رفتن سریع یا بلند کردن اجسام سنگین در روزهای اول می‌تواند فشار خون و ضربان قلب را افزایش داده و منجر به افزایش تورم، خونریزی یا باز شدن بخیه‌ها شود. توصیه می‌شود در دو هفته اول پس از عمل از فعالیت‌های شدید اجتناب شود و هنگام راه رفتن سر را بالا نگه دارید تا از فشار روی بینی جلوگیری شود.

عوارض دائمی و بلند مدت جراحی بینی

برخی عوارض بعد از جراحی بینی ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از عمل ظاهر شوند و نیاز به توجه و پیگیری دارند. در ادامه عوارض جراحی بینی بعد از چند سال را بررسی می‌کنیم:

عفونت مزمن: عفونت یکی از مشکلاتی است که ممکن است حتی مدت‌ها پس از جراحی رخ دهد. این عارضه معمولاً به دلیل رعایت نکردن بهداشت، عدم تعویض منظم پانسمان یا عدم استفاده منظم از داروهای آنتی‌بیوتیک اتفاق می‌افتد. بیماران با سابقه بیماری‌های زمینه‌ای بیشتر در معرض خطر عفونت مزمن قرار دارند.

عدم تقارن بینی: یکی از مشکلات رایج پس از جراحی، عدم تقارن در سوراخ‌های بینی یا شکل کلی بینی است که معمولاً به دلیل تجربه ناکافی جراح یا مراقبت ناکافی پس از عمل ایجاد می‌شود. این مشکل ممکن است سال‌ها بعد از عمل نمایان شود و بر ظاهر و اعتماد به نفس بیمار تاثیر منفی بگذارد.

مشکلات تنفسی: برخی بیماران ممکن است بعد از عمل دچار گرفتگی یا اختلال در تنفس شوند. این عارضه اغلب ناشی از انحراف تیغه بینی یا تغییرات غیر طبیعی در ساختار داخلی بینی است. رعایت دقیق نکات مراقبتی و مراجعه به جراح در دوره پس از عمل، نقش مهمی در پیشگیری از این مشکل دارد.

باقی ماندن جای بخیه: در جراحی‌های باز، رد بخیه‌ها ممکن است به صورت خطوط نازکی روی پوست بینی باقی بماند. استفاده از کرم‌ها و پمادهای ترمیم‌کننده پس از عمل، به کاهش احتمال ماندگاری جای بخیه کمک می‌کند.

تغییرات ظاهری غیرمنتظره: برخی بیماران پس از گذشت زمان، از فرم جدید بینی خود رضایت ندارند. مشکلاتی مانند برآمدگی غیرطبیعی، نوک بینی نامتقارن یا فرم مصنوعی بینی از جمله عوارضی هستند که می‌توانند باعث نارضایتی شوند. در این موارد، گاهی جراحی ترمیمی یا پیوند غضروف لازم است که باید توسط جراحی با تجربه انجام شود.

ترشحات بینی با بوی ناخوشایند: این حالت معمولاً به دلیل عفونت‌های مزمن یا التهاب‌های طولانی‌مدت ایجاد می‌شود و نیازمند بررسی و درمان تخصصی است.

افتادگی نوک بینی: در برخی موارد، با گذشت چند سال پس از جراحی، نوک بینی دچار افتادگی می‌شود که علت آن ضعف غضروف‌هاست. تقویت غضروف در حین عمل اولیه یا جراحی ترمیمی می‌تواند این مشکل را کاهش دهد.

عوارض جراحی بینی در سنین بالا: در افراد مسن و میانسال به دلیل کاهش خاصیت ارتجاعی پوست و شل شدن بافت‌ها، دوره بهبودی ممکن است طولانی‌تر شود و عوارضی مانند کبودی، ورم، خونریزی و ماندن جای زخم شدت بیشتری داشته باشند. همچنین ریسک عوارض بیهوشی در این گروه سنی بیشتر است که باید پیش از عمل مورد بررسی قرار گیرد.

چه افرادی بیشتر در معرض عوارض جراحی بینی هستند؟

• بیماران دیابتی به دلیل مشکلات ترمیم زخم و حساسیت بیشتر در معرض عوارض جراحی بینی هستند.
• افراد مبتلا به بیماری‌های تنفسی یا مشکلات در عملکرد ریه‌ها ممکن است بعد از عمل دچار مشکلات جدی شوند.
• بیماران قلبی عروقی خطر بیشتری برای عوارض ناشی از بیهوشی و خونریزی دارند.
• کم‌خونی می‌تواند روند بهبودی را کند کرده و خطر خونریزی را افزایش دهد.
• مصرف‌کنندگان سیگار و الکل به دلیل تأثیر منفی این مواد روی گردش خون و ترمیم بافت‌ها، ریسک عوارض بالاتری دارند.
• افرادی که مشکلات روانی یا استرس شدید دارند، ممکن است توانایی تحمل استرس جراحی و مراقبت‌های بعدی را نداشته باشند.

عوارض عمل بینی استخوانی

بعد عمل بینی‌های استخوانی به‌واسطه‌ی ضخامت و تراکم زیاد استخوان و غضروف، ممکن است دچار تورم طولانی‌تر و کبودی گسترده‌تری شوید؛ همچنین احتمال آسیب به تیغه میانی در این نوع بینی‌ها بیشتر است. مراقبت ناکافی و انتخاب نادرست تکنیک جراحی می‌تواند ریسک شکستگی یا افتادگی نوک بینی را افزایش دهد.

عوارض عمل بینی گوشتی

عمل بینی گوشتی معمولاً با چالش‌هایی مشابه عمل بینی استخوانی همراه است، اما به دلیل پوست ضخیم‌تر و غضروف ضعیف‌تر، جراحی در این نوع بینی پیچیده‌تر است و احتمال بروز عوارض کمی بیشتر است. با این حال، با رعایت دقیق مراقبت‌های پس از عمل و انتخاب جراح متخصص در بینی‌های گوشتی، می‌توان خطرات را تا حد قابل توجهی کاهش داد و نتیجه‌ای مطلوب‌تر به دست آورد.

روش‌های پیشگیری از عوارض بعد از عمل بینی

برای کاهش احتمال عوارض بعد از رینوپلاستی، در دوره نقاهت استراحت کافی داشته باشید، از کمپرس یخ برای تورم و درد استفاده کنید، دستورالعمل‌های پزشک را مو به مو اجرا کنید، رژیم غذایی متعادلی رعایت کنید و از وارد شدن هرگونه ضربه به بینی اجتناب نمایید؛ رعایت این نکات، در کنار اجرای دقیق توصیه‌های جراح، می‌تواند احتمال بروز عوارضی مانند کبودی، درد، خونریزی یا عفونت را به حداقل برساند. 

جمع بندی

در پایان باید گفت که جراحی بینی هم مانند هر عمل دیگری ممکن است با عوارضی همراه باشد؛ برخی از این مشکلات در مدت کوتاهی برطرف می‌شوند، اما برخی دیگر ممکن است دیرتر خود را نشان دهند و طولانی‌مدت باقی بمانند. اگر تصمیم به این جراحی دارید، رعایت دقیق مراقبت‌های بعد از عمل و عمل به توصیه‌های پزشک، در کاهش عوارض بسیار مؤثر است. همچنین انتخاب جراح باتجربه و متعهد، از مهم‌ترین عوامل در کاهش ریسک عوارض طولانی‌مدت به شمار می‌رود.