درمان قطعی سنگ لوزه؛ راهکارهای پزشکی و خانگی

سنگ لوزه یکی از مشکلات شایعی است که خیلی از افراد حتی بدون اینکه بدانند به آن دچار هستند. این رسوبات کوچک و سفید رنگ در پشت گلو تشکیل می‌شوند و می‌توانند باعث بوی بد دهان، احساس جسم خارجی یا حتی گلودردهای مکرر شوند. بیشتر اوقات سنگ لوزه خطرناک نیست، اما در بعضی شرایط می‌تواند آزاردهنده شده و نیاز به درمان پیدا کند. شناخت علائم و روش‌های درمان سنگ لوزه کمک می‌کند تا بتوانید زودتر اقدام کرده و آن را درمان کنید.

سنگ لوزه چیست؟

سنگ لوزه در واقع تجمع مواد غذایی، سلول‌های مرده و باکتری‌ها در حفره‌های کوچک لوزه است که به مرور زمان سفت شده و به شکل توده‌های سفید یا زرد رنگ دیده می‌شود. این مشکل بیشتر به دلیل ساختار خاص لوزه‌ها ایجاد می‌شود و می‌تواند با علائمی مثل بوی بد دهان یا احساس ناخوشایند در گلو همراه باشد. 

اگرچه سنگ لوزه اغلب مشکل جدی ایجاد نمی‌کند، اما آگاهی از آن اهمیت دارد، زیرا در بعضی افراد می‌تواند باعث ناراحتی مداوم، عفونت‌های مکرر یا نیاز به درمان تخصصی شود.

علائم و نشانه‌های سنگ لوزه کدامند؟

سنگ لوزه معمولا با نشانه‌هایی همراه است که بیمار به مرور متوجه آن‌ها می‌شود. شایع‌ترین علامت، بوی بد دهان است که به دلیل تجمع باکتری‌ها روی سنگ ایجاد می‌شود. برخی افراد احساس وجود جسم خارجی یا گیر کردن چیزی در گلو دارند و ممکن است هنگام بلع دچار ناراحتی شوند.

گلودرد مکرر، تورم لوزه‌ها، درد گوش بدون علت مشخص و در برخی موارد ایجاد نقاط سفید یا زرد رنگ در پشت گلو نیز از دیگر نشانه‌ها هستند. شدت این علائم در هر فرد متفاوت است و همیشه همه آن‌ها با هم دیده نمی‌شوند.

علت ایجاد سنگ لوزه چیست؟

سنگ لوزه در اثر تجمع مواد غذایی، سلول‌های مرده، باکتری‌ها و ترشحات بزاق در حفره‌های کوچک لوزه‌ها شکل می‌گیرد. وقتی این مواد به مرور زمان در این فرورفتگی‌ها باقی می‌مانند، به تدریج سفت شده و به صورت رسوبات سفید یا زرد رنگ ظاهر می‌شوند. 

محیط گرم و مرطوب دهان شرایط مناسبی برای رشد میکروب‌ها فراهم می‌کند و همین موضوع می‌تواند روند تشکیل سنگ لوزه را تسریع کند. همچنین عواملی مانند بهداشت نامناسب دهان، التهاب مکرر لوزه‌ها یا ساختار خاص لوزه‌ها که دارای شیارهای عمیق‌تری هستند، احتمال بروز این مشکل را بیشتر می‌سازد.

بیشتر بخوانید: علائم کیست لوزه چیست و چگونه درمان می‌شود؟

آیا سنگ لوزه خطرناک است؟

سنگ لوزه به خودی خود معمولاً بیماری جدی به حساب نمی‌آید، اما می‌تواند برای فرد آزاردهنده باشد. این سنگ‌های کوچک ممکن است باعث بوی نامطبوع دهان، گلودردهای مکرر یا احساسی شبیه گیر کردن چیزی در گلو شوند.

 اگر اندازه آن‌ها بزرگ‌تر شود یا تعدادشان زیاد باشد، احتمال عفونت و التهاب لوزه هم بیشتر خواهد شد. به همین خاطر، بهتر است در صورت تکرار علائم یا ایجاد ناراحتی شدید، موضوع را با بهترین متخصص گوش، حلق و بینی در تهران در میان بگذارید تا از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری شود.

راه‌های پیشگیری از سنگ لوزه

برای جلوگیری از تشکیل سنگ لوزه، توجه به بهداشت دهان و گلو اهمیت زیادی دارد. مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و شست‌وشوی دهان با محلول‌های دهانشویه یا آب نمک می‌تواند از تجمع ذرات و باکتری‌ها در لوزه‌ها جلوگیری کند. نوشیدن آب کافی و پرهیز از خشکی دهان نیز نقش مهمی در کاهش احتمال ایجاد این رسوبات دارد.

همچنین ترک سیگار، محدود کردن مصرف غذاهای بسیار شیرین یا چسبنده و مراجعه دوره‌ای به پزشک در صورت سابقه عفونت‌های مکرر لوزه، از دیگر اقداماتی است که به پیشگیری مؤثر از سنگ لوزه کمک می‌کند.

راه‌های درمان قطعی سنگ لوزه

در ادامه، با روش‌های مختلف درمان این مشکل آشنا می‌شویم تا بتوان راهکار مناسب برای هر فرد را پیدا کرد.

روش‌های خانگی برای درمان سنگ لوزه

غرغره با آب نمک گرم: یک لیوان آب گرم با نصف قاشق چای‌خوری نمک، به راحتی التهاب گلو را کاهش می‌دهد و به شل شدن سنگ‌ها کمک می‌کند. انجام این کار بعد از غذا بسیار مؤثر است، زیرا مانع گیر کردن غذا و باقی‌ماندن ذرات در لوزه‌ها می‌شود.

سرفه‌های ملایم: گاهی سنگ‌ها خود را با سرفه نشان می‌دهند. سرفه‌های کوتاه و محکم می‌توانند به خارج شدن آن‌ها کمک کنند.

بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و دهانشویه، جلوی رشد باکتری‌ها و تشکیل سنگ‌های جدید را می‌گیرد.

کنترل آلرژی و مخاط بینی: اگر حساسیت دارید و بینی شما همیشه پر از ترشحات است، سنگ‌ها راحت‌تر تشکیل می‌شوند. مدیریت آلرژی‌ها می‌تواند از این مشکل جلوگیری کند.

چگونه سنگ لوزه را خارج کنیم؟

برای خارج کردن سنگ لوزه، روش‌های خانگی ساده مانند شست‌وشوی دهان با آب نمک گرم یا استفاده از دهان‌شویه‌های ضدباکتریایی می‌تواند موثر باشد، اما در مواردی که سنگ بزرگ، دردناک یا مکرر است، مراجعه به پزشک و استفاده از ابزارهای مخصوص برای برداشتن آن‌ها ضروری است. 

درمان‌های پزشکی سنگ لوزه

کوبلیشن کریپتولیز: در این روش لیزر یا دستگاه مخصوص، حفره‌های لوزه که محل تجمع سنگ‌ها هستند را صاف می‌کند. معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و درد کمتری دارد. این روش دوران نقاهت کوتاه‌تری هم دارد و نتایج خوبی در پیشگیری از تشکیل دوباره سنگ‌ها نشان داده است.

برداشتن لوزه (تونسیلکتومی): اگر سنگ‌ها به طور مکرر برگردند و باعث درد شدید، عفونت‌های مکرر یا مشکلات تنفسی شوند، پزشک ممکن است جراحی لوزه را توصیه کند. این روش به طور دائمی مشکل را برطرف می‌کند. البته مانند هر عمل جراحی، احتمال خونریزی، عفونت و تورم وجود دارد، بنابراین انتخاب جراح باتجربه بسیار مهم است.

درمان سنگ لوزه با قرص: گاهی اوقات پزشک برای کنترل عفونت باکتریایی، آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند. این داروها علت اصلی تشکیل سنگ‌ها را درمان نمی‌کنند، اما به کاهش باکتری‌های مضر کمک می‌کنند.

جمع بندی

سنگ لوزه توده‌های کوچکی هستند که داخل حفره‌های لوزه شکل می‌گیرند و معمولاً از باقی‌مانده غذا، سلول‌های مرده و باکتری‌ها به وجود می‌آیند. اغلب بدون درد هستند، اما گاهی باعث بوی بد دهان، احساس ناراحتی در گلو یا کمی مشکل در بلع می‌شوند. رعایت بهداشت دهان، غرغره با آب و نمک و در صورت نیاز مراجعه به پزشک برای پاک‌سازی، ساده‌ترین روش‌ها برای کنترل آن است.