راهنمای جامع جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس

شی کم‌تهاجمی برای تشخیص و درمان بیماری‌های سینوسی است که با استفاده از آندوسکوپ (لوله‌ای باریک مجهز به دوربین) انجام می‌شود. این روش به پزشک اجازه می‌دهد تا داخل بینی و سینوس‌ها را به دقت مشاهده کرده و در صورت لزوم، اقداماتی مانند برداشتن پولیپ، باز کردن مجاری سینوسی یا تخلیه ترشحات را انجام دهد. در این مقاله از دکتر سامان خرمی نژاد، به بررسی جامع این روش، از جمله نحوه انجام، کاربردها و مزایای آن می‌پردازیم.

جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس چیست؟

جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس (FESS) یک روش کم تهاجمی است که برای درمان مشکلات سینوس‌ها و بهبود عملکرد آن‌ها انجام می‌شود. در این روش، جراح از طریق سوراخ‌های بینی، یک لوله باریک به نام آندوسکوپ را که دوربینی کوچک به آن متصل است، وارد بینی و سینوس‌ها می‌کند. این دوربین تصاویر بزرگنمایی شده‌ای از داخل سینوس‌ها را روی صفحه نمایش نشان می‌دهد و به جراح امکان می‌دهد تا با دقت بالا، مشکلاتی مانند پولیپ بینی، عفونت‌های سینوسی مزمن، انسداد مجاری سینوسی و یا تومورها را تشخیص داده و درمان کند. از آنجا که این روش نیازی به برش خارجی ندارد، دوره نقاهت کوتاه‌تر و عوارض کمتری نسبت به جراحی‌های قدیمی تر دارد.

کاربرد جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس

در ادامه به کاربردهای جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس به تفصیل پرداخته می‌شود:

• کنترل خونریزی بینی: آندوسکوپی می‌تواند منشاء خونریزی را مشخص کرده و اقدامات لازم برای کنترل آن را تسهیل کند.
• بهبود حس بویایی: در مواردی که اختلال بویایی ناشی از انسداد یا التهاب سینوس‌ها باشد، این جراحی می‌تواند با رفع مشکل، حس بویایی را بهبود بخشد.
• درمان سینوزیت حاد و مزمن: آندوسکوپی به تخلیه ترشحات چرکی و رفع انسداد سینوس‌ها کمک کرده و در درمان سینوزیت‌های حاد و مزمن مؤثر است.
• جراحی تومورهای قاعده جمجمه: در برخی موارد، آندوسکوپی برای دسترسی به تومورهای قاعده جمجمه و برداشتن آن‌ها به کار می‌رود.
• درمان تومورهای خوش‌خیم و بدخیم بینی و سینوس‌ها: این روش امکان برداشتن دقیق تومورها با حداقل آسیب به بافت‌های اطراف را فراهم می‌کند.
• رفع انسدادهای بینی و سینوس‌ها: آندوسکوپی می‌تواند انسدادهای ناشی از عوامل مختلف مانند پولیپ، مخاط غلیظ و غیره را برطرف کند.
• خارج کردن اجسام خارجی از حفره‌های بینی: در مواردی که جسم خارجی در بینی گیر کرده باشد، آندوسکوپی روشی ایمن و مؤثر برای خارج کردن آن است.
• رفع فشار وارد شده بر عصب‌های بینایی: در مواردی که توده‌ها، التهاب یا ضایعات سینوس‌ها بر عصب بینایی فشار وارد کنند، آندوسکوپی می‌تواند با رفع عامل فشار، از آسیب به بینایی جلوگیری کند.
• بررسی مایع مغزی نخاعی (CSF): در برخی موارد، آندوسکوپی برای بررسی نشت مایع مغزی نخاعی از طریق بینی استفاده می‌شود

مزایای جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس

جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس، به عنوان یک روش کم‌تهاجمی در درمان بیماری‌های سینوسی، در مقایسه با روش‌های قدیمی‌تر جراحی، مزایای قابل توجهی را ارائه می‌دهد. این مزایا عبارتند از:

• در این روش، هیچ برشی بر روی سطح بینی ایجاد نمی‌شود. این امر منجر به عدم وجود اسکار یا اثر زخم پس از جراحی شده و از نگرانی‌های بیماران در این زمینه می‌کاهد.
• به دلیل عدم ایجاد برش، میزان تورم و خونریزی پس از عمل به طور چشمگیری کاهش می‌یابد.
• بیماران پس از انجام جراحی آندوسکوپی، قادر به بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره و شغلی خود خواهند بود.
• در طول جراحی آندوسکوپی سینوس، ناحیه بینی به صورت موضعی بی‌حس می‌شود و بیمار دردی احساس نمی‌کند. پس از پایان جراحی نیز، ممکن است درد مختصری وجود داشته باشد که با مراقبت‌های ویژه و داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک، به خوبی کنترل می‌شود.
• دوره نقاهت این روش بسیار کوتاه است و بیماران پس از مدت کوتاهی، با مشورت پزشک خود، قادر به انجام فعالیت‌های سنگین مانند ورزش‌های طولانی مدت و قدرتی خواهند بود. توصیه می‌شود برای تعیین زمان دقیق شروع این فعالیت‌ها، با پزشک معالج مشورت شود.
• به دلیل ماهیت کم‌تهاجمی این جراحی، معمولاً نیاز به بستری طولانی مدت در بیمارستان وجود ندارد.
• پس از جراحی آندوسکوپی، معمولاً به پانسمان کمتری در بینی نیاز است که این امر به بهبود راحتی بیمار کمک می‌کند.
• این روش جراحی با کاهش دستکاری بافت‌ها، خطر بروز عوارض جانبی را به حداقل می‌رساند.
• بسیاری از بیماران پس از این جراحی، کاهش قابل توجهی در عفونت‌های سینوسی و بهبود علائم مرتبط را تجربه می‌کنند.

روند جراحی آندوسکوپی سینوس

در این روش، آندوسکوپ، لوله‌ای باریک مجهز به دوربین و منبع نور، از طریق سوراخ‌های بینی وارد سینوس‌ها می‌شود. تصاویر ارسالی از دوربین، دید واضحی از بافت‌های داخلی بینی و سینوس‌ها در اختیار جراح قرار می‌دهد. سپس، با استفاده از ابزارهای مخصوص، بافت‌های آسیب‌دیده، پولیپ‌ها، و انسدادهای مجاری سینوسی برداشته شده و تخلیه ترشحات تسهیل می‌گردد. این جراحی بدون ایجاد هیچ برشی روی صورت انجام می‌شود و می‌تواند تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی صورت پذیرد. انتخاب نوع بی‌هوشی بر اساس شرایط بیمار و تشخیص پزشک تعیین می‌گردد.

سینوس‌ها شامل چهار نوع هستند: سینوس‌های ماگزیلاری (در ناحیه گونه)، اتموئید (بین چشم‌ها)، اسفنوئید (مرکز سر) و پیشانی. بسته به محل مشکل، این جراحی می‌تواند بر روی تمامی این سینوس‌ها انجام شود. انتخاب یک جراح متخصص و باتجربه برای دستیابی به نتایج مطلوب و کاهش عوارض پس از عمل بسیار اهمیت دارد.

آندوسکوپی بینی چقدر طول میکشد؟

مدت زمان جراحی آندوسکوپی سینوس بسته به پیچیدگی و شدت مشکل متفاوت است، اما به طور معمول حدود 1 تا 3 ساعت طول می‌کشد.

عوارض بعد از عمل آندوسکوپی سینوس

اگر جراحی آندوسکوپی سینوس توسط بهترین متخصص گوش و حلق و بینی مانند دکتر سامان خرمی نژاد و با استفاده از تکنیک‌های نوین انجام شود، احتمال بروز عوارض بسیار کاهش می‌یابد و معمولاً عوارض خاصی نخواهد داشت. با این حال، به طور کلی، بیهوشی عمومی می‌تواند عوارضی از قبیل تهوع، استفراغ، احتباس ادرار، سردرد و گلودرد را به دنبال داشته باشد. این عوارض معمولاً موقتی و قابل کنترل هستند. عوارض اختصاصی جراحی آندوسکوپی سینوس عبارت اند از:

• عفونت: احتمال عفونت پس از هر جراحی وجود دارد. با رعایت اصول استریل و تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها، این خطر به حداقل می‌رسد.
• خونریزی: خونریزی خفیف تا چند روز پس از جراحی طبیعی است. در موارد نادر، خونریزی شدیدتر ممکن است نیاز به اقدامات مداخله‌ای داشته باشد.
• نشت مایع مغزی نخاعی (CSF) و مننژیت: در موارد بسیار نادر، آسیب به صفحه کریبریفرم (استخوان نازک جداکننده بینی از مغز) می‌تواند منجر به نشت CSF و در نتیجه عفونت مننژیت شود. تشخیص و درمان زودهنگام این عارضه حیاتی است.
• بی‌حسی دندان‌های بالا: بی‌حسی موقت دندان‌های بالا پس از جراحی ممکن است رخ دهد که معمولاً طی چند هفته تا چند ماه برطرف می‌شود.
• انسداد مکرر بینی: در برخی موارد، ممکن است نیاز به جراحی مجدد برای رفع انسداد بینی باشد.
• مشکلات بینایی: آسیب به عصب بینایی یا عضلات چشم، اگرچه بسیار نادر است، می‌تواند منجر به کاهش بینایی، دوبینی یا اختلال در خروج اشک شود.
• تغییر در صدا: تغییر موقت در لحن صدا به دلیل تغییر در جریان هوا در بینی پس از جراحی ممکن است رخ دهد.
• کاهش حس بویایی: اگرچه بهبود حس بویایی پس از جراحی شایع‌تر است، در موارد نادر، کاهش موقت یا دائمی حس بویایی گزارش شده است.
• عود بیماری: جراحی آندوسکوپی سینوس علائم سینوزیت را بهبود می‌بخشد، اما علت زمینه‌ای آن (مانند آلرژی) را درمان نمی‌کند. بنابراین، مدیریت بیماری زمینه‌ای برای جلوگیری از عود علائم ضروری است.
• کبودی اطراف چشم: این عارضه به ویژه در مواردی که جراحی زیبایی بینی همزمان با جراحی سینوس انجام می‌شود، ممکن است مشاهده شود.

هزینه آندوسکوپی سینوس چقدر است؟

هزینه جراحی آندوسکوپی سینوس یکی از پرسش‌های متداول در جلسات مشاوره پزشکی است. تعیین دقیق این هزینه مستلزم معاینه بیمار توسط پزشک متخصص می‌باشد، زیرا عوامل متعددی بر آن تأثیرگذارند و این هزینه در افراد مختلف، متفاوت است. برای اطلاع دقیق از هزینه‌ها، مراجعه به پزشک و انجام معاینات لازم ضروری است.

جمع بندی

آندوسکوپی سینوس یک روش کم‌تهاجمی برای تشخیص و درمان مشکلاتی مانند سینوزیت و انسداد بینی است که به کمک دستگاه آندوسکوپ انجام می‌شود. این جراحی اغلب بدون درد و خونریزی بوده و بیمار می‌تواند ظرف ۳ تا ۷ روز به فعالیت‌های روزمره بازگردد.

انجام این عمل توسط متخصصی ماهر و باتجربه، مانند دکتر سامان خرمی‌نژاد، جراح گوش، حلق، بینی و سر و گردن، که در زمینه جراحی‌های پیشرفته و بازسازی بینی تخصص دارد، باعث دستیابی به بهترین نتیجه و کاهش عوارض احتمالی می‌شود.