آبسه لوزه؛ از علائم اولیه تا درمان قطعی

آبسه لوزه یکی از عفونت‌های جدی گلو است که معمولاً پس از التهاب یا عفونت درمان‌نشده لوزه‌ها ایجاد می‌شود. این مشکل با تجمع چرک در اطراف لوزه همراه است و می‌تواند باعث درد شدید، تب و دشواری در بلع یا باز کردن دهان شود. اگرچه در ابتدا ممکن است شبیه یک گلودرد ساده به نظر برسد، اما در صورت بی‌توجهی می‌تواند به عوارض خطرناک‌تری منجر شود. آگاهی از علائم و مراجعه به‌موقع به پزشک می‌تواند در پیشگیری از پیشرفت این عفونت و بازگشت سریع‌تر به سلامت نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.

آبسه لوزه چیست؟

آبسه لوزه (peritonsillar abscess) حالتی است که در آن، عفونت باکتریایی شدید در اطراف یکی از لوزه‌ها تجمع پیدا می‌کند و باعث تشکیل یک حفره پر از چرک می‌شود. این وضعیت معمولا پس از گلودرد چرکی یا التهاب لوزه درمان‌نشده ایجاد می‌شود و با درد شدید گلو، تب، تورم در یک سمت گلو و دشواری در بلع یا صحبت همراه است. در برخی موارد، آبسه می‌تواند به قدری بزرگ شود که تنفس یا بلع طبیعی را مختل کند. تشخیص و درمان سریع آن توسط پزشک ضروری است تا از گسترش عفونت به سایر بخش‌های بدن جلوگیری شود.

علائم آبسه لوزه چیست؟

علائم آبسه لوزه به تدریج ظاهر می‌شوند و معمولاً با یک گلودرد ساده شروع می‌شوند اما شدت آنها روز به روز بیشتر می‌شود. شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• گلودرد بسیار شدید، معمولاً در یک سمت گلو
• تب و لرز
• بوی بد دهان
• تورم در یک طرف گلو
• صدای گرفته یا تغییر صدا
• دشواری در بلع یا باز کردن دهان
• احساس وجود توده یا فشار در گلو

 در برخی موارد، بیمار حتی قادر به خوردن یا نوشیدن مایعات نیست.

علت آبسه لوزه چیست؟

علت اصلی آبسه لوزه، عفونت باکتریایی است. باکتری‌هایی مانند استرپتوکوک گروه A از شایع‌ترین عوامل هستند. این باکتری‌ها ممکن است پس از یک گلودرد ساده، در صورت درمان نشدن کامل، باعث تشکیل آبسه شوند.
عوامل دیگری که خطر ابتلا را بیشتر می‌کنند عبارت‌اند از:

• سابقه‌ی مکرر گلودرد چرکی
• ضعف سیستم ایمنی بدن
• سیگار کشیدن
• عفونت‌های دهان و دندان
• تأخیر در درمان التهاب لوزه‌ها

آیا آبسه لوزه خطرناک است؟

بله، آبسه لوزه اگر به موقع درمان نشود می‌تواند خطرناک باشد. این عفونت لوزه ممکن است به بافت‌های اطراف، ناحیه گردن یا قفسه سینه گسترش پیدا کند و عفونت خون یا انسداد راه هوایی ایجاد کند. در موارد شدید، بیمار نیاز به بستری و درمان با آنتی‌بیوتیک‌های تزریقی دارد.

به دلیل نزدیکی لوزه‌ها به راه تنفس، تورم بیش از حد می‌تواند عبور هوا را مختل کرده و تنفس را دشوار کند. به همین علت، نباید گلودرد شدید یا یک‌طرفه را ساده گرفت. هر گونه درد گلو همراه با تب، بوی بد دهان یا دشواری در بلع باید جدی گرفته شود.

چه زمانی باید برای درمان لوزه به پزشک مراجعه کرد؟

اگر گلودرد بیش از سه تا پنج روز ادامه داشته باشد و با تب بالا یا ورم یک‌طرفه همراه شود، باید سریع به پزشک مراجعه کرد. همچنین در صورت احساس وجود توده در گلو، مشکل در باز کردن دهان یا بلع غذا، احتمال وجود آبسه بالا است و نیاز به بررسی فوری دارد.

افرادی که سابقه التهاب مکرر لوزه دارند نیز باید بیشتر مراقب باشند. مراجعه به بهترین متخصص گوش و حلق و بینی در تهران در مراحل اولیه می‌تواند از پیشرفت عفونت و تشکیل آبسه جلوگیری کند. تشخیص و درمان زودهنگام باعث کاهش درد و جلوگیری از نیاز به جراحی می‌شود.

تشخیص آبسه لوزه چگونه انجام می‌شود؟

پزشک در ابتدا با معاینه دقیق گلو، وجود آبسه را بررسی می‌کند. در بیشتر موارد، تورم یک‌طرفه، قرمزی شدید و انحراف زبان کوچک نشانه‌ی واضح عفونت است. اگر معاینه کافی نباشد، از روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن برای مشخص شدن محل دقیق تجمع چرک استفاده می‌شود.

در برخی مواقع، پزشک با سوزن ظریف نمونه‌ای از مایع چرکی را خارج کرده و به آزمایشگاه می‌فرستد تا نوع باکتری مشخص شود. این کار علاوه بر تأیید تشخیص، به انتخاب آنتی‌بیوتیک مناسب کمک می‌کند. تشخیص زودهنگام نقش مهمی در جلوگیری از گسترش عفونت دارد.

درمان آبسه لوزه چگونه است؟

اولین مرحله درمان، تخلیه چرک جمع‌شده در اطراف لوزه است. این کار توسط پزشک در مطب یا بیمارستان و با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. پس از تخلیه، بیمار احساس سبکی و کاهش فوری درد خواهد داشت. سپس آنتی‌بیوتیک‌های قوی برای کنترل باکتری‌ها تجویز می‌شوند.

در مواردی که بیمار به طور مکرر دچار التهاب یا آبسه می‌شود، پزشک ممکن است عمل برداشتن لوزه‌ها را پیشنهاد کند. این عمل جراحی ساده‌ای است که به کاهش احتمال عفونت‌های بعدی کمک می‌کند. درمان به موقع باعث بهبود کامل در مدت کوتاه می‌شود.

درمان خانگی آبسه لوزه

اگرچه درمان اصلی آبسه لوزه باید تحت نظر پزشک انجام شود، برخی روش‌های خانگی می‌توانند درد و ناراحتی را کاهش دهند. غرغره‌ی آب گرم و نمک چند بار در روز، یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای کاهش التهاب و پاکسازی گلو است. نوشیدن مایعات گرم مانند سوپ یا چای گیاهی نیز به تسکین درد کمک می‌کند.

 استراحت کافی، پرهیز از مصرف دخانیات و استفاده از داروهای مسکن طبق تجویز پزشک از دیگر اقدامات مفید هستند. باید توجه داشت که این روش‌ها به تنهایی درمان‌کننده‌ی آبسه نیستند و تنها نقش حمایتی دارند. در صورت تداوم درد یا تب، مراجعه به پزشک ضروری است.

عوارض و خطرات آبسه لوزه چیست؟

در صورت بی‌توجهی یا درمان ناقص، آبسه می‌تواند منجر به مشکلات زیر شود:

• گسترش عفونت به سایر اندام‌ها
• ایجاد زخم در بافت‌های گلو
• انسداد راه هوایی
• عفونت خون (سپسیس)
• بازگشت مکرر عفونت

 به همین دلیل، تشخیص و درمان به‌موقع اهمیت زیادی دارد.

جمع بندی

آبسه لوزه یک عفونت جدی و دردناک است که معمولاً پس از التهاب لوزه ایجاد می‌شود. درمان سریع با آنتی‌بیوتیک و تخلیه چرک، از گسترش عفونت جلوگیری می‌کند. در صورت مشاهده‌ی علائمی مانند درد شدید گلو، تب بالا، یا مشکل در بلع، نباید منتظر ماند و لازم است سریع به پزشک مراجعه کرد. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، از بروز عوارض خطرناک جلوگیری می‌کند و روند بهبودی را تسریع می‌کند.