جراحی لوزه چگونه انجام می‌شود؟ ویدیو عمل

جراحی لوزه یکی از روش‌های رایج برای درمان بزرگ شدن یا عفونت‌های مکرر لوزه است که می‌تواند تنفس، بلع و خواب را دچار مشکل کند. این جراحی زمانی پیشنهاد می‌شود که درمان‌های دارویی نتیجه‌ای نداشته باشند. طی عمل، بافت‌های اضافی لوزه برداشته می‌شوند تا مشکلات تنفسی و عفونت‌های مکرر کاهش یابند. در ادامه این مقاله از دکتر خرمی نژاد، به بررسی دلایل انجام جراحی، روش‌های مختلف، نحوه انجام عمل و نکات مهمی که باید بدانید، می‌پردازیم.

جراحی لوزه چیست؟

جراحی لوزه، که در پزشکی به آن «تنسلکتومی» گفته می‌شود، عملی است که طی آن لوزه‌ها از پشت گلو برداشته می‌شوند. لوزه‌ها دو بافت کوچک در دو طرف گلو هستند که بخشی از سیستم ایمنی بدن را تشکیل می‌دهند و نقش مهمی در مقابله با عفونت‌ها دارند. با این حال، در برخی افراد، لوزه‌ها دچار التهاب مکرر یا بزرگ شدن غیرطبیعی می‌شوند و می‌توانند مشکلاتی مثل عفونت‌های مکرر گلو، دشواری در بلع، خرخر شبانه یا توقف تنفس کوتاه هنگام خواب ایجاد کنند.

جراحی لوزه معمولاً زمانی پیشنهاد می‌شود که درمان‌های دارویی یا مراقبت‌های غیرجراحی نتوانند این مشکلات را رفع کنند یا وقتی که این عارضه‌ها باعث اختلال در فعالیت‌های روزانه، خواب یا سلامت کلی فرد شوند. روش‌های انجام جراحی لوزه متنوع هستند و بسته به سن بیمار، شدت مشکل و شرایط پزشکی او، جراح می‌تواند مناسب‌ترین روش را انتخاب کند.

نشانه‌ها و علائم نیاز به جراحی لوزه

اگر می‌خواهید بدانید علت انجام جراحی لوزه چیست، به فایل صوتی زیر با توضیحات دکتر سامان خرمی‌نژاد گوش دهید.

جراحی لوزه توسط بهترین متخصص گوش، حلق و بینی معمولاً به دلایل زیر انجام می‌شود:

عفونت مکرر لوزه‌ها: یکی از شایع‌ترین دلایل جراحی لوزه، عفونت‌های مکرر آن است. اگر فرد در طول یک سال چندین بار (معمولاً بیش از ۵ تا ۷ بار) دچار عفونت لوزه شود که با علائمی مانند گلودرد، تب و مشکل در بلع همراه باشد، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. عفونت‌های مکرر می‌توانند منجر به التهاب مزمن لوزه شوند که خود عوارض دیگری را به دنبال دارد.

مشکلات تنفسی: بزرگی لوزه‌ها، به ویژه در کودکان، می‌تواند باعث مشکلات تنفسی شود. این بزرگی می‌تواند منجر به اختلالات خواب، خر و پف و حتی آپنه خواب (وقفه‌های موقت تنفس در هنگام خواب) شود. آپنه خواب یک اختلال جدی است که می‌تواند عواقب خطرناکی برای سلامتی داشته باشد. جراحی لوزه می‌تواند با بهبود جریان هوا، این مشکلات را برطرف کند.

مشکل در بلع: لوزه‌های بزرگ می‌توانند مانع عبور راحت غذا و مایعات از گلو شوند و در نتیجه مشکلاتی در بلع ایجاد کنند. در این موارد، جراحی به منظور تسهیل بلعیدن توصیه می‌شود.

آبسه اطراف لوزه‌ها (آبسه پری‌تونسیلار): تجمع چرک در اطراف لوزه‌ها (آبسه) وضعیتی دردناک است که می‌تواند مشکلات جدی در بلع و تنفس ایجاد کند. اگر درمان دارویی (مانند آنتی‌بیوتیک‌ها) مؤثر نباشد یا آبسه مکرراً عود کند، جراحی لوزه ضروری است.

لوزه‌های نامتقارن یا با ظاهر غیرعادی: در موارد نادر، لوزه‌ها ممکن است به دلیل وجود تومور یا سایر مشکلات پزشکی، ظاهری نامتقارن یا غیرطبیعی داشته باشند. در این شرایط، جراحی برای تشخیص و درمان توصیه می‌شود.

عدم پاسخ به درمان دارویی: اگر عفونت‌های مکرر لوزه به درمان‌های دارویی معمول مانند آنتی‌بیوتیک‌ها پاسخ ندهند، جراحی به عنوان یک راه‌حل دائمی در نظر گرفته می‌شود.

سنگ لوزه (تونسیلولیت): تجمع مواد زائد و باکتری در شکاف‌های لوزه می‌تواند منجر به تشکیل سنگ لوزه شود. سنگ‌های لوزه می‌توانند باعث بوی بد دهان، گلودرد و سایر ناراحتی‌ها شوند و در صورت تکرار، دلیلی برای برداشتن لوزه‌ها باشند.

با وجود نقش لوزه‌ها در سیستم ایمنی، اگر لوزه‌ها در هر سنی باعث مشکلات تنفسی یا عفونت‌های مکرر شوند، با تشخیص پزشک متخصص، جراحی توصیه می‌شود.

کاندیدای مناسب جراحی لوزه

جراحی برداشتن لوزه (تونسیلکتومی) معمولاً برای افرادی در نظر گرفته می‌شود که دچار عفونت‌های مکرر گلو می‌شوند. پزشکان برای تصمیم‌گیری در مورد انجام این جراحی، به موارد زیر توجه می‌کنند:

تعداد دفعات عفونت گلو:

• حداقل ۷ بار عفونت در سال گذشته
• حداقل ۵ بار عفونت در هر سال به مدت ۲ سال
• حداقل ۳ بار عفونت در هر سال به مدت ۳ سال

علاوه بر تعداد دفعات عفونت، پزشک موارد زیر را نیز بررسی می‌کند:

علائم و نشانه‌های عفونت:

• تب بالای ۳۸.۳ درجه سانتیگراد
• بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن (آدنوپاتی)
• وجود چرک یا ترشح روی لوزه‌ها
• مثبت بودن تست گلو برای عفونت استرپتوکوکی (عفونت با باکتری استرپتوکوک بتا همولیتیک گروه A)

سایر مواردی که در تصمیم‌گیری مؤثرند:

• سابقه آبسه لوزه (تجمع چرک در اطراف لوزه)
• سندرم PFAPA (تب دوره‌ای، استوماتیت آفتی، فارنژیت و آدنیت) – یک اختلال التهابی که با تب‌های دوره‌ای، زخم‌های دهان، گلودرد و تورم غدد لنفاوی مشخص می‌شود.
• حساسیت به آنتی‌بیوتیک‌ها
• آپنه خواب یا اختلال در تنفس در هنگام خواب

همچنین در نظر داشته باشید اگر فردی معیارهای ذکر شده را نداشته باشد، پزشک ممکن است فواید جراحی را در مقابل خطرات آن سبک و سنگین کند و در صورت لزوم، روش‌های درمانی دیگری را پیشنهاد دهد. به عبارت دیگر، صرفاً بزرگ بودن لوزه‌ها یا داشتن گاه به گاه گلودرد، دلیل کافی برای انجام جراحی نیست. تصمیم‌گیری در مورد انجام جراحی لوزه باید توسط پزشک و با در نظر گرفتن تمام جوانب صورت گیرد.

اقدامات قبل از جراحی لوزه

برای آمادگی بهتر و کاهش خطرات حین جراحی لوزه، رعایت موارد زیر در کنار مراقبت‌های بعد از جراحی لوزه ضروری است:

۱. انجام آزمایش‌های تجویز شده: پیش از هر چیز، لازم است آزمایش‌هایی که توسط پزشک متخصص گوش، حلق و بینی تجویز می‌شود را انجام داده و نتایج آن را به پزشک خود ارائه دهید. این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا وضعیت سلامتی شما را به طور دقیق بررسی کند و برای جراحی آماده شود.

۲. قطع مصرف برخی داروها: از دو هفته قبل از جراحی، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون (مانند آسپرین و وارفارین)، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن و ناپروکسن) و مکمل‌های گیاهی را متوقف کنید. این داروها و مکمل‌ها می‌توانند خطر خونریزی در حین و بعد از جراحی را افزایش دهند. حتماً در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید با پزشک خود مشورت کنید.

۳. اطلاع‌رسانی در مورد بیماری‌ها و داروهای مصرفی: اگر به بیماری خاصی مبتلا هستید یا داروی خاصی مصرف می‌کنید، حتماً پزشک خود را در جریان بگذارید. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا بهترین تصمیم را برای جراحی شما بگیرد و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کند.

۴. ناشتا بودن پیش از عمل: از ۸ ساعت قبل از عمل جراحی، از خوردن و آشامیدن هرگونه ماده غذایی و مایعات خودداری کنید. این کار به دلیل انجام جراحی تحت بیهوشی عمومی ضروری است.

روش‌های جراحی لوزه

روش‌های جراحی لوزه به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

۱. روش خارج کپسولی (برداشت کامل لوزه)

در این روش، لوزه به طور کامل و یکپارچه از محل خود برداشته می‌شود. جراح در کنار لوزه یک شکاف ایجاد می‌کند و لوزه را به طور کامل از بافت اطراف آن جدا می‌کند. این روش معمولاً در مواردی که لوزه‌ها دچار عفونت‌های مکرر یا آبسه شده‌اند، استفاده می‌شود.

۲. روش داخل کپسولی (برداشت جزئی لوزه)

در این روش، لوزه به صورت تکه‌تکه از بافت اطراف خود برداشته می‌شود، به طوری که کپسول لوزه دست نخورده باقی می‌ماند. این تکنیک باعث کاهش عوارض و بهبودی سریع‌تر می‌شود و در بعضی موارد به ویژه برای درمان آپنه خواب در کودکان توصیه می‌شود.

عمل جراحی لوزه چگونه انجام می‌شود؟

در جراحی لوزه، بیمار ابتدا تحت بیهوشی کامل قرار می‌گیرد تا هیچ دردی احساس نکند. پس از بیهوشی، دهان با ابزار مخصوص باز نگه داشته می‌شود تا جراح به لوزه‌ها دسترسی داشته باشد. سپس با استفاده از ابزارهای جراحی یا دستگاه‌های مخصوص، لوزه‌ها از بافت اطراف جدا و خارج می‌شوند.

در ادامه، محل جراحی برای جلوگیری از خونریزی بررسی و در صورت نیاز با بخیه‌های ظریف بسته می‌شود. پس از پایان عمل، بیمار به بخش ریکاوری منتقل می‌شود تا وضعیت عمومی و تنفس او تحت نظر قرار گیرد.

جراحی لوزه چقدر طول میکشد؟

مدت زمان جراحی لوزه معمولاً کوتاه است و بسته به شرایط بیمار، بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد. البته این زمان می‌تواند با توجه به نوع بیهوشی، روش انجام عمل و وضعیت بافت لوزه‌ها کمی متفاوت باشد. پس از پایان جراحی، بیمار مدتی در اتاق ریکاوری می‌ماند تا علائم حیاتی کنترل شود و سپس به بخش منتقل می‌شود.

آیا عمل لوزه خطرناک است؟

عمل جراحی لوزه معمولاً ایمن است، اما مانند هر جراحی دیگری، ممکن است با عوارضی همراه باشد. در ادامه، به بررسی عوارض برداشتن لوزه‌ها در بزرگسالان و کودکان می‌پردازیم:

• حتی پس از جراحی، امکان بروز عفونت‌های مجدد وجود دارد.
• بزرگسالانی که در کودکی عمل لوزه انجام داده‌اند، ممکن است بیشتر در معرض بیماری‌های عفونی قرار گیرند.
• در موارد نادر، لوزه‌ها ممکن است دوباره ورم کنند.
• پس از جراحی، تحمل درد و ناراحتی اجتناب‌ناپذیر است.

نظر کسانی که عمل لوزه انجام داده اند

خیلی از افرادی که جراحی لوزه انجام داده‌اند، بعد از گذشت چند هفته از عمل، از نتیجه آن راضی هستند. بیشترشان می‌گویند که گلودردها و عفونت‌های تکراری‌شان از بین رفته و راحت‌تر نفس می‌کشند. در چند روز اول، بلعیدن غذا یا حتی آب ممکن است کمی سخت باشد، اما با رعایت توصیه‌های پزشک و استراحت کافی، این مشکل به‌تدریج برطرف می‌شود.

برخی هم می‌گویند بعد از عمل، خواب راحت‌تری دارند و دیگر خرخر شبانه یا بیدار شدن‌های مکرر اذیتشان نمی‌کند. عده‌ای هم از سبک شدن گلو و کاهش عفونت‌ها حرف می‌زنند. تجربه بیشتر بیماران نشان می‌دهد که اگر جراحی توسط پزشک ماهر انجام شود و مراقبت‌های بعد از آن جدی گرفته شود، نتیجه عمل رضایت‌بخش و آرامش‌بخش خواهد بود.

پرسش و پاسخ متداول درباره جراحی لوزه

جمع بندی

جراحی لوزه یک روش رایج برای رفع مشکلات مزمن لوزه، به‌ویژه در کودکان، است که اگر توسط متخصص گوش، حلق و بینی انجام شود، معمولاً بدون عوارض خواهد بود. با رعایت نکاتی مانند پیشگیری از عفونت و دقت در تغذیه، می‌توان از ورم لوزه جلوگیری کرد و نیاز به جراحی را کاهش داد. در صورت نیاز به این عمل، آگاهی از دلایل، فرایند جراحی و دوره بهبودی به تصمیم‌گیری بهتر کمک می‌کند.